Dubbelinterview 'licht'

Dubbelinterview 'licht'

Annelies Valentijn en Arno Kok

Verlichting. De ene interieurontwerper smult ervan, de andere brult om hulp. Gelukkig is er hoop voor de licht bibberende ontwerper: “Gevoel voor sfeer is natuurlijk het allerbelangrijkst,” aldus docent Arno Kok.

Licht is cruciaal bij het maken van een interieurontwerp, zowel technisch als creatief. NIA heeft twee gepassioneerde docenten lichtontwerp. Hoofddocent Annelies Valentijn heeft, na de Willem de Kooning Academie in Rotterdam en een fraaie carrière in de architectenwereld, inmiddels haar eigen studio voor lichtadvies en interieurarchitectuur in Maarssen. LED-specialist Arno Kok leerde het vak in de praktijk, runt in Hengelo zijn eigen bureau Creatief Lichtadvies en werkt ook voor de lichtstudio Van Dijk & Partners in Amsterdam.

Een vraag- & antwoord-spel met twee vakfanaten.

Is verlichting niet heel erg technisch?

Annelies
'Techniek is maar een deel van het vak. Het gaat om de beleving. Je kunt een interieur maken of breken met licht. Licht is allesbepalend voor de sfeer en je interieur.'

Arno
'Je moet een sfeer kunnen vertalen naar techniek. Als de sfeer bedacht is, is het alleen nog de uitdaging deze te realiseren met technische middelen. Met de uiteenlopende collecties van merken uit de hele wereld is dat eigenlijk fantastisch om te doen.'

Vooral stylisten ervaren techniek als een drempel…

Arno
'Ik ben van mening dat elke goede adviseur zowel sferische als technische knowhow moet hebben: het één gaat niet zonder het ander! Je kennis verrijken maakt je een betere gesprekspartner, waarmee je je opdrachtgever én jezelf een groot plezier doet.'

Annelies
'Ook als stylist moet je op de hoogte zijn van een minimaal aantal technische begrippen: deze komen in de NIA-training zeker aan bod. Hiermee word je een prima sparringpartner voor installateurs. En uiteindelijk gaat het om het juiste licht op de juiste plek en daarvoor moet je toch ook je intuïtie volgen.'

Wat is de meest gemaakte fout bij het maken van een verlichtingsplan?

Annelies
'Dat mensen eerst de lamp uitkiezen, dus voor het uiterlijk gaan, en daarna pas gaan nadenken aan wat voor een soort ze licht nu daadwerkelijk behoefte hebben: direct, indirect of diffuus licht. Denk dus eerst na over de functie. Licht moet natuurlijk schijnen, maar niet in de ogen, belangrijk bij plafondarmaturen en zitposities. En voorkom een rommelige afwerking met lelijk hangende snoeren door vóór de verbouwing alvast zorgvuldig na te denken over waar, welke soort en hoeveel licht er nodig is.'

En dé fout bij het toepassen van LED-verlichting?

Arno
'Oppassen geblazen: niet alle LED is standaard dimbaar én er zijn diverse manieren om LED te dimmen. Ook de combinatie tussen lichtkleur en toepassing is een aandachtspunt, net als: voor welke producten of in welke kleuren? Ik heb een blokje ontwikkeld voor de cursus, toegespitst op LED: lichtkleur, kleurweergave, Lumen-/Watt-verhoudingen, toepassingen en praktijkvoorbeelden. Ik ben ervan overtuigd dat we in de nabije toekomst uitsluitend nog lichtplannen zullen maken met LED-verlichting als hoofdbestanddeel.'

Wat is jouw stijl en hoe herkennen we die?

Annelies
'Het is ontzettend belangrijk om een onderscheidend handschrift te creëren. Mijn stijl: heldere, tijdloze en tot in de kleinste details doordachte ontwerpen. Met een liefde voor design van Hollandse bodem.

Arno
'Ik onderscheid me door de wijze van presenteren van mijn ontwerpen en de keuzes van armaturen. Ik maak bijvoorbeeld meestal mijn tekeningen met de hand. Ook ik houd van design, nationaal en internationaal, van merken met een eigen vormentaal. Dus dat laat ik in mijn lichtplannen terugkomen. En het ‘play of brilliants’, gebruik van een of meerdere eyecatchers in zeer uiteenlopende ontwerpstijlen, voeg ik graag toe aan een basisplan.'

 

Hoe houd jij je op de hoogte van trends op armatuur- en verlichtingsgebied?

Arno
'Ik bezoek fabrikanten door heel Europa en de meest toonaangevende beurzen op lichtgebied in Frankfurt, Kortrijk en Milaan. Zo houd ik mijzelf op de hoogte van de vele designnieuwtjes en de trends in vorm en kleur. Elke maand is er over LED wel iets nieuws te melden. Zoals echte LED-armaturen die vanuit de LED-gedachte zijn ontworpen, met spannender vormen dan voorheen. Met een COB-led (chip on board) is er ook een groeiende lichtverspreiding mogelijk, waardoor LED kan worden ingezet in professionele armaturen voor de retail en de industrie.'

Annelies
'Lezingen bijwonen, leveranciers bezoeken en beurzen afgaan, zoals Design District in Zaandam, Light&Building in Frankfurt en de komende Euroluce tijdens de Milan Design Week. Het woonwarenhuis maakt van meubels draadloze opladers en daarmee komt een einde aan losse kabels en andere oplaadergernissen in huis. Zo ontwikkelt bijvoorbeeld IKEA onder ‘Home Smart’ continu innovatieve en slimme oplossingen die het dagelijks leven makkelijker en beter maken.'

LED is hot, maar waren oudere lichtbronnen niet warmer?

Arno
'Het grootste voordeel is een veel lager verbruik dat direct te merken is aan de energierekening. Voeg daaraan de lage warmteontwikkeling en langere levensduur toe en  de opmars van LED-verlichting is onomkeerbaar. Inmiddels is het witte, koele LED een achterhaald verhaal. LEDs zijn er in veel lichtkleuren, hetgeen wordt uitgedrukt in graden Kelvin. Warme led bijvoorbeeld is 2700K, dus daar moet je op letten bij de aanschaf.”

"Voorheen waren we gewend om bij lichtbronnen naar de wattages te kijken om de lichtuitdracht te bepalen, bij LED-lichtbronnen en -armaturen letten we nu op de lumenoutput. Voor de consument een nieuw fenomeen."

Heb je vooral particuliere klanten of komen ze uit de zakelijke hoek?

Annelies
'Voornamelijk particulieren in het midden- en hoogsegment. Ik ben meestal vanaf de bouw betrokken en kan daardoor from scratch een lichtontwerp maken. Ik merk op dit moment trouwens weer een toename in nieuwbouw. In België worden (huur)woningen overigens standaard met ingebouwde verlichting opgeleverd; daar is veel meer aandacht voor licht dan in Nederland.'

Arno
'Een mix van particulieren, bedrijven en instellingen. Nadat ik een verkoopcarrière had gehad in de elektrotechnische branche besloot ik mijn passie te volgen: het spel van licht en donker. Er ging een nieuwe wereld voor me open, een wereld van design, spanning en trots op wat je gecreëerd hebt. Ik was niet gewend dat als je iets goeds of moois had bedacht en uitgevoerd, dat het anderen dan opviel en je daar complimenten voor kreeg… Blijkbaar heeft ieder mens behoefte aan applaus.'

Hoe budgetteer je een verlichtingsplan?

Annelies
'Let op het verschil tussen in- en opbouw: inbouwen brengt extra kosten met zich mee, vaak ook voor het stucwerk door de aannemer. En let op de juiste dimmers bij verschillende typen verlichting: vraag daarbij gerust advies aan een erkende installateur, zij zijn goed op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

Een ander aandachtspunt: domotica-technologie, ofwel verlichting, verwarming, koeling, toegangscontrole, beveiliging en het beheer van de huishoudelijke apparaten via een centrale bediening. Fraai, een meerwaarde voor de opdrachtgever, maar natuurlijk ook een flinke budgetpost. Ga in elk geval voor kwaliteit. Een mooi armatuur mag wat kosten, dus beknibbel niet. Licht bepaalt voor een groot deel de sfeer en het wooncomfort in het interieur.'

Surf door naar de NIA-cursussen

Ben je geïnspireerd geraakt door het interview met Annelies en Arno? Kijk eens op de cursuspagina's van de modules die NIA in dit aspact van het interieurvak aanbiedt.

bron beelden: Ladies & Gentlemen Studio